ON:a váldočoahkkin dohkkehii 20215 Agenda-2030 ja máilmmiviidosaš ulbmiliid (Sustainable Development Goals – SDGs) vái máilmmis olahit sosiála, biras ja ekonomalaš bistevaš ovdáneami. Agendas leat 17 ulbmila ja 169 oasseulbmila ja das leat áŋgiris áigumušat boahtteáigái, mat gáibidit radikála servodatrievdadusaid buot dásiin.
Bistevašvuođaulbmiliid duogáš leat olmmošvuoigatvuođat ja ulbmiliid sáhttá dušše olahit jos váldá vuhtii álbmotriekteprinsihpaide nugo dásseárvui ja ahte vealaheapmi ii dohkkehuvvo. Olmmošvuoigatvuođat leat reaiddut ollašuhttit ceavzilis ovdáneami mihttomeriid ja nuppe dáfus ceavzilis ovdáneami mihttomeriid ollašuhttin lea mielde ollašuhttimin máŋga olmmošvuoigatvuođa.
Álgoálbmogat namuhuvvojit erenoamážit máŋga oasis agendas ja oasseulbmiliin, earret eará das mii lea oahpahusa ja biebmobuvttadeami birra. Daningo agendas lea sáhka dásseárvvus ja vealaheami vuostálastimis, de lea dárbu earenoamáš doaibmabijuide. Dát áŋgiruššan berre unnidit erohusaid unnitlogu- ja eanetlogu servodaga gaskka ja hehttet ahte álgoálbmogat olgguštuvvojit dahje šaddet oaidnemeahttumin.
Eanaš bistevašvuođaulbmilat ja oasseulbmilat Agenda 2030:s váikkuhit muhtun muddui Sámedikki doaimmaide, ja Sámediggi heivehit buot daid iežas doaimmaide; leš dal giellaealáskahttimis, dásseárvvus, dearvvašvuođas ja buresbirgejumis, dálkkádatheiveheamis, eanangeavaheamis, sámi kultuvrra nannemis ja ealáhusain, dállodoalu ovddideamis dahje boazodoalu hálddašeamis sáhka. Sámediggi sáhttá iežas doaimmaid bokte váikkuhit nationála Agenda 2030 ja bistevašvuođaulbmiliid.
Agenda 2030 ja bistevašvuođa ulbmilat leat dehálaš reaiddut čalmmustahttit sámi áššiid ja lasihit dohkkeheami sámi álbmoga vuoigatvuođaide, beroštumiide ja riikkaidgaskasaš, nationála, regionála ja báikkálaš dási rahčamušaide.