Ubmisámegiella leamaš dan dilis ahte sátni ubmisámegiella ii leat sáhttán namuhitge ja dál lea almmolaš čállinvuohki ubmisámegielas.
Dat lea dušše moadde olbmo geas lea ubmisámegiella vuosttašgiellan, muhto aktiiva nuppigiela hálliid lohku lea lassánan. Buorre ovdáneapmi leat ahte eanet váhnemat válljejit hupmat sámegiela iežaset mánáiguin go logi jagi áigi. Váhnemat geahččalit váldit ruoktut iežaset giela ja barget dan ovdii ahte mánát ožžot sámegiela skuvllas. Ádját ja áhkut leat mielde giellaealáskahttimis.
Ubmisámegielas lea dohkkehuvvon čállinvuohki, sátnegirji ja muhtun ubmisámegiela teavsttat ja báddemat. Grammatihkkagirji váilu ja jearahuvvo. Joavku deattuha ahte jos galgá ealáskahttit ubmisámegiela, de gáibiduvvojit buoret eavttut servodat-, joavko- ja ovttaskasdásis. Báikkálaččat ferte váhnemiid, oahpaheaddjiid ja báikkálaš politihkkáriid geatnegahttit. Joavkkus fertejit earát maid áŋgiruššat jos galgá oažžut bistevaš bohtosiid.
Ferte dihtomielalaččat bargat giellastrategiijain jos galgá vánhemiid giellageavaheami doarjut, mas leat sihke jođánis ja guhkesáiggi doaibmabijut. Plána sáhttá sisttisdoallat gielladoarjaga strategiija, oahpponeavvuid ráhkadeami, báikkálaš resurssaid, giellalávguma, bagadallanprográmmaid, gielladeaivvademiid, neahttasiidduid dieđiheami jna., ja dieđiheapmi oahppogeainnuid birra.
Lea dehálaš ahte sihke sámiid gaskkas ja servodagas lea positiiva oaidnu ja dat álkidahttá ealáskahttima. Ubmisámit háliidit sin giella galgá gieđahallojuvvo ovttaárvosaččat eará sámegielaiguin. Sii gáibidit rádio- ja tv-prográmmaid, galbet sámegiela báikenamaid ja diehtogalbbaid.
Gáibidit rievttes dieđuid ja ovttaárvosaš gieđhallama sámi eiseválddiin ja maiddái ahte ubmisámegiela giellabargivirggi ruhtaduvvo. Lea dehálaš ahte giella oidno ja ahte ásahuvvojit giellaarenat, nu go sámegiela astoáigefálaldagat ja ubmisámegiela giella- ja kulturguovddáža ásaheami. Lea dehálaš buvttadit oahpponeavvuid ja fállat oktilaš oahpu buot dásiin ja iešguđetlágan dásiin.
Vuođđu giellaoahpu gáibidit gielas, ja nu maiddái giellakurssaid vánhemiidda ja kurssaid boazodoallotearpmaid birra. Dárbbašuvvojit eanet ubmisámegiela girjjit. Joavkku lea evttohan ahte Eurohpálaš giellaportfolio mielde buvttadit oahpponeavvuid , mas oahppit leat mielde ráhkadeamen iežaset oahpponeavvuid.