Julevsámegiela kárten

Julevsámegiela giellajoavkku digaštallan čoahkkáigeassu Luleju giellasemináras skábmamánus 2019.

Julevsámegiela giellajoavku vásiha ahte julevsámegielas ii leat dohkkehuvvon sámi servodagas. Sámi servodat ferte čájehit ahte buot giellajoavkkut leat seamma árvosaččat ja dássálagaid.   

Eai leat nu ollugat geain lea Julevsámegiella vuosttasgiellan ja dat dagaha hástalusaid giellabirrasiidda. Dál leat unnán mánát geain lea julevsámegiella vuosttasgiella. Boarrásat buolva nugo áhkut ja ádját máhttet giela hui bures ja dain lea dehálaš doaibma, go dat sáhttet oahpahit giela iežaset mánáidmánáide. Eatnaša váhnenbuolvvas eai hálddaš julevsámegiela ollislaččat. Ollu váhnemiin, geain leat unna mánážat lea passiiva giella.

Jos galgá oažžut eanebuid hupmat julevsámegiela, de galgá giellaeastagat čoavdit. Ulbmil lea lasihit julevsámegiela geavaheami buot oktavuođain. Eaktun dasa lea ahte juohkehaččas lea dáhtu oahppat julevsámegiela. Lea dehálaš ahte eanebut háliidit oahppat julevsámegiela ja muktet oainnu vái fuomášit makkár riggodat lea mánáide oahppat julevsámegiela. Ođđa joavkkuide galggašii leat vejolašvuohta oahppat julevsámegiela go háliidit, ja sii geat juo máhttet hupmat julevsámegiela galggašit beassat ovdánahttit iežaset giela sihke njálmmálaččat ja čálalaččat.

Ii galggašii leat dušše Julevsámegiela joavkku ovddasvástádus ovdánahttit julevsámegiela. Buohkat geain lea ovddasvástádus galget searvat dasa. Lea dárbu hábmet guhkit áiggi strategiija julevsámegiela ovdánahttimii buot dásiin ja buot ulbmiljoavkkuide, nugo sámegielagiidda, álggaheddjiide, mánáide, nuoraide, váhnemiidda, boarrásiidda, nissoniidda ja dievdduide. Mánát ja nuorat leat dehálaš ulbmiljoavkkut, nu maiddái vánhemat. Boarráset hállit sáhttet doaibmat resursan giellaovdánahttimii ja bagadallin.

 Ovdaskuvla fálaldat lea dehálaš julevsámiid gielladillái, muhto julevsámegiela oahpaheaddji váilivuohta dagaha dili váttisin. Livčče dárbui deaivvadanbáikkiide gos beasašit ságastit oktasaš julevsámegiela áššiid ja ságastit sámegiella.

Julevsámegiela giellaguovddáš ”goahte” ohcalit. Dat galgá jođihit rájáhis julevsámegiela giellabarggu riikkaid badjel. Lea dárbu eanet julevsámegiela dulkkaide. Jos julevsámegiella galgá geavahuvvogoahtit, de ferte ruhtadit gielladoaimmaid.

Senast uppdaterad: 24 oktober 2025 av Jonny Skoglund.