Uddni duasstop tjuvvusijt mådde jäbij bargost Sádnesvuohtakommisjuvnan sáme älbmugij. Dát lä histurjalatj båddå. Män åvdemusat tjuadtjop viegasuorgen. Gatjalvis ij lä bär mij lä sjaddam. Gatjalvis lä mav Sverrji dahká dajna diedojn mav lä udtjum. Maggár gasskavuohta gallgá årrot stáhta Sverji ja sáme älbmuga gaskan båhtejájgen? Dálátj gasskavuohta ij dåjmå. Åvdemusat ij dåjmå sáme älbmugij. Ja lä ájnas hållåt Sádnesvuohtakommisjuvna barrgo ij lä bär mija histurja birra. Tjuvvusa Sverji stáhta politijkast gävdnuji mija gaskan. Ja åse dajst struktuvrajst ma lä tjuvvusijt buakktám lä ájn dánne. Mån anáv garra bágojt gu hålåv ahte näggimmastadibme lä ájn jådon 2026. Män mija kultuvvra áj garrasit bájneduvvuja. Sáme máná mähtti skåvlån állget viessoj gielajn ja skåvlåst häjjtet nievrep gielajn – jala gieladak. Sverrji ij dievde ietjas vällgogisvuodajt. Kommuvna ie agev tjuovo lága ruotjolvasajt. Máná ie ådtjo lieradasav masa lä räkkta. Tjuovvom ij lä nuoges ja ällä tjuvvusa kommuvnajda ma ie válde åvdåstvásstádasav. Ij lä bär lieradisássje. Lä gatjalvis älbmuga máhttelisvuoda birra buäkktet gielav åvdås båhtej buolvajda. Mija vuäjdnep ietjá åvvdåmierkajt. Mija vuäjdnep uvtodäjje struktuvrajt áj dálátj lágan ja tjudtjudusan.
Sverrji ij lä lihkastam dahkat urudistjudtjudusav mij várrjala gåbbátjaga urudasajt ja sáme älbmuga riektajt ja sáme båtsojsujtov. Båtsojsujtára verrtiji ienamusat ietja guäddet tjuvvusijt – ekonomalatjat, praktijkalatjat ja persuvnalatjat. Sebrudak áj vuajdná ja mákksá skárajt ietjá klihtarijda ietjáláhkáj gu buhtsujda ma lä urudasajst gåddeduvvum.
Ja mija lä maŋemus ájgen gullam politijkalatj giellaadnemav sämij, båtsojsujto ja båtsojsujtárij birra. Muv vuojnon ij lam máhttet dav usjudit bär suhte jábe dásste åvvdål. Bágojn lä árrvo. Särraláhkáj gu fábmogis almatja dajt hulli.
Gävdnuja histurjalatj akktelatjvuohta dán akktavuodan mav verrtip duasstat vuäjdnet. Stáhta Sverrji lä lága vähkken tjualldám ja juohkám sáme älbmugav. Dat lä buakktám tjiegŋalis sárrjasijt, uvtodimev ja ulgoldisvuodav. Tjuvvusa ájn vessu. Iedna sáme ie albmaláhkáj biesa ietjase giellaj, ietjase kultuvvraj ja ietjase iednamijda. Danen sádnesvuohta histurja birra ij máhte sieraduvvut gatjalvasast dan birra gukkte Sverrji uddni dåmåda.
Ja nåvte lä Sámediggijn áj. Sáme älbmuk jienasta. Mija välljip iehtjame åvdåstejjijt ja mija välljip politijka hárev Sámediggáj. Jienastiejje gillgi máhttet vuärrdet välljidum stivvrim, masa lä jienastam, adná máhttelisvuodav albman dahkat politijkalatj sidudav sáme sebrudaga sinne. Nåvte ij räkta dåjmå uddni. Sámedigge älbmukvälljidum stivvrim verrtija ájnas gatjalvasajn hålådahttet Sverji rärridusav - Sverji ienaplågost välljiduvvum - mija vuorodasaj birra vaj udtju mandáhtav, dahkamusajt ja ekonomalatj máhttelisvuodajt dajt tjaradit. Dat lä demokráhtalatj tjualbma. Sáme älbmuk udtju ietjas åvdåstejjijt välljit, män älbmukvälljidum almatja idni bär räjjidum máhttelisvuodajt politijkav tjaradit masa almatja lä jienastam. Nåvte iep máhte jåttket. Rärridus stivvrija Sámediggev njuolgadimbrieva, särra dahkamusaj ja bednigahttema bakkto. Dat merrkija ahte sáme älbmuga ietjas politijkalatj vuorodasa gártjeduvvuji. Sámedigge verrtija sáme älbmuga parlamännta ållásit dåjbmåt ja sáme sebrudaktseggima dárbojst barrgat. Sverji Sádnesvuohtakommisjuvdna lä maŋemus rijjka nuarrtarijkaj gunne sádnesvuohtakommisjuvdna tjaraduvvuja. Mija läp vuajdnám gukkte sádnesvuohta- ja venudimprosiessa ietjá dáfojn lä buakktám virrtomijt. Dan dihta gävdnuji stuorra vuärrdemusa. Sáme älbmuk lä dál viegasuorgen vuärrdemin. Mij dál sjaddá? Mav Sverrji dahká gu sádnesvuohta rijka politijka tjuvvusij birra lä buorde naldne? Mija adnep dåjvov Sverji rärridusaj. Mija vuärrdep fämulatj dagojt ja gájk åvdemusat ahte barrgo állgá. Män mija áj diehtep gukkte máhttá sjaddat gåsse vujdnusij biejjá ja rahpasin ságastallá sáme riektajt. Gu stáhta vuoseda ietjas guoradallamijt, gu histurjalatj riektadisvuoda luggŋiduvvuji jala gu sáme riekta hárrjanum ussjolmasa biejaduvvuji iednama, resursa ja ejjguma vuässte, dä garra dåbdo gåhttsáji, ma ilá dájjva bukkti vasjev, nihtov ja vuoledimev akktagatj sämij vuässte. Dáv verrtija Sverji stáhta buoragit diehtet – ja sihtat dan vuässte fämulatjat barrgat. Ij lä ássje bär akktagatj almatjvuoge birra. Dasa gulluja áj histurrja. Ienaplåhkosebrudak lä guhka ájgen lierram subbtsasav Sverji sebrudaktseggima birra gunne sáme histurrja, sáme riekta ja stáhta ietjas vuohke ilá dájjva lä åjálduvvum jala aktat bielest tjellgiduvvum. Dál gu hásstalip dav subtsas dä máhttá buäkktet gåbbátjaga vuosteldimev ja mårev. Män ij gåssek ådtjo merrkit ahte akktagatj sáme verrtiji duasstot tjuvvusijt vasje, nihto ja vuoledime hámen. Danen sádnesvuohtaprosässa ij lä bär dan dihta gu sáme älbmuga histurrja gallgá dåbdåstuvvut. Sádnesvuohta verrtija áj ullit ienaplågosebrudagaj. Sverrji verrtija duasstat gähttot ålles ietjas histurjav ålles ietjas älbmugij. Dat lä áj ruodtjolvis jus mija gallgap máhttet ietjá gasskavuodav tseggit sáme älbmuga ja Sverji sebrudaga gaskan.
Sáme älbmuk lä ráfálatj älbmuk. Iep lä gåssek durrum. Mija dårro lä bágojgum, tjállagijn, organiserimijn ja sidudijn vaj gullup. Dav máhttep tjuovvot ålles sáme organiserimhisturjan, 1800-lågo rájest ja åvdås. Sáme ietjavse organiserijin danen gu lága ja sebrudakåvvdånibme bäjdnin mija viessomijt, mija iednamijt, mija gielajt ja mija máhttelisvuodajt ietja häbbmit mija båhtejájgev. Dat ságastallam lä sturrum dat rájest gu Sámedigge vuoroduvvuj. Mija läp tjállám. Mija läp ságastam. Mija läp guoradallam. Mija läp tjellgim. Mija läp mujjtádam riektaj ja Sverji vällgogisvuodaj birra. Läp ienamusav hållåm. Iednak lä tjáleduvvum. Ja uddni biejjap aktav åsev vil sádnesvuodast buarrdáj. Dál lä ájjge båhtej lávkev válldet. Dál ruodtjodip dagojt.
Dat lä mav mija vuärrdep Sverjist – rijjka mij sihtá várrjalit almatjlatj riektajt, demokratijav ja älbmukriektav. Dat verrtija áj gåpptjåt gasskavuodav sáme älbmugijn. Mija åvdån lä stuorra lávvke. Sjiddi ävvtjimusa, män mån áj jáhkáv máhttá ullu buorre állgo årrot. Mija vuärrdep gåhttjomijt ja åjjvådasajt dagojda ma tjuvvu häjjtemárrvádallamijn. Sámedigge bielest sihtap åvdåstvásstádusav válldet ja maŋen årrot prosiessan. Sámedigge verrtija diehtelis åsálatj årrot bargon mij tjuvvu. Ij bär nágan mij udtju vuojnojt vaddet iehtjádij åjjvådasajda, ájnát sáme älbmuga älbmukvälljidum orgána årrot, ájnas bargojn häbbmit viegav åvdås. Mija sihtap akktan häbbmit årrå båhtejájgev sáme älbmugij - båhtejájjge gunne mija riekta vieleduvvuji, gunne mija giela sjiddi, gunne mija kultuvvra máhttá åvvdånit ja gunne sáme älbmugin lä albma máhttelisvuoda häbbmit ietjas sebrudagav. Sádnesvuohta lä dál buorde naldne. Sáme älbmuk tjudtju dál viegasuorgen ja vuajdná sjiltav mij vuoseda åvdås Räkktavuoda guvvluj, ájdna sjiehtolgis viega Räddidusaj välljit ja dasste åvdås barrgat.
Maŋemusat sidav stuorra ja väjmulatj gijtov vaddet gájkajda sämijda ma lä vaddám ietjase giehtojt. Dija viessomhisturja lä tjuovos politijkast mija sáme vuösste. Dija vaddáldaga lä ájnas åsse guoradallamin, ja ålles guoradallama vájbmo ja siello.
Mån sidav áj gijjtet Sádnesvuohtakommisjuvnav, gåbbátjaga dijav ma älgijde ja dijav ma giergajde ja diedon dijav ma lijde maŋen álgost nåhkåmij. Dát ij lä iemelágátj stáhtalatj guoradallam urrum, ájnát nåvt gukkte bruvvkuja årrot sáme ässjijgum, ienap gájkast. Gijjto gájk lágedime åvdåst mav viddijde guoradallamij. Sámedigge bielest läp gárrvása båhtej lávkev válldet ja vuärrdep buorak akktanbargov mija årrå rärridusajn.