DÁLKKÁDATKONVENŠUVDNA
ON:a dálkkádatkonvenšuvdna, 1992 UN Framework Convention on Climate Change (UNFCCC) lea riikkaidgaskasaš dálkkádatsuorggi ovttasbarggu vuođđu ja čielggaduvvo Kyotoprotokolla ja Pariidasoahpamuša bokte.
Konvenšuvnna ulbmil lea ahte šaddogássa galgá bissut dihtto dásis áibmogearddis amas olbmo doaimmat váikkut dálkkádatvuogádaga nu ahte dat šaddá várálaš.
Konvenšuvnna alimus mearrideaddji orgána lea oassálaščoahkkin (Conference of Parties, COP) mas juohke jagi lea čoahkkin. Oassálaščoahkkimis leat vuollejoavkkut:
- nu gohčoduvvon subsidiary bodies mas lea fokus teknihkalaš áššiide ja implementeremii, ja geavaheapmái, ja
- nu gohčoduvvon constituted bodies mii bargá áššiiguin nugo dálkkádatheivehemiin, ruhtademiin, kapasitehtahuksemiin (álgoálbmotvuogádaga bargojoavku FWG lea okta dákkár konstituerejuvvon ásahus
PARISSOAHPAMUŠ
Juovlamánus 2015 sohpe máilmmi riikkat ođđa dálkkádatsoahpamuša man ulbmil lea bisuhit globála temperatuvrra lassáneami mealgat vuollel guokte gráda ja geahččalit doalahit temperatuvra lassáneami vuollel 1,5 gráda nu go lei ovdal industriijaáiggi dásis. Parissoahpamuš bođii fápmui guovvamánus 2016 ja lea dan rájes ovddiduvvon mearrádusaid bokte mat leat dahkkon oassálaskonferánssas. Ráđđehus lea cealkán ahte Ruoŧas galgá leat stuorra áigumušat dálkkádatbargui ja háliida leat ovdamearkan soahpamuša artihkkaliid ja oasálaščoahkkai mearrádusaid.
Parissoahpamuša čađaheapmi muddejuvvo das nu gohčoduvvon Paris njuolggadusgirjjis, mii šiehtadallui oasálaščoahkkimis Bonnas, Katowices ja Madridas. Čađaheami vuolggasadji lea nationála geatnegasvuođat unnidit dálkkádatváikkuhusaid ja heivehandoaimmaid mat dustejit ovddeš ja dálá dálkkádatrievdama váikkuhusaid.
Álgoálbmotlávdi ja báikkálaš servodagat ásahuvvui go Paris-šiehtadus dahkkui.